Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın hazırladığı Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği 27 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Yıllardır konuşulan ulusal karbon piyasasının çerçevesi böylece çizilmiş oldu.

Yönetmelik tesisleri yıllık karbondioksit eşdeğeri emisyonuna göre üçe ayırıyor: 50.000 tona kadar olanlar A, 50.000 ile 500.000 ton arası B, 500.000 tonun üzeri C kategorisi. Sistemin yükümlülükleri, yönetmeliğin Ek-1 listesindeki faaliyetleri yürüten B ve C kategorisi tesisleri kapsıyor. Yani kapsama girip girmediğinizi belirleyen ilk şey sektörünüz değil, ürettiğiniz emisyonun ölçeği.

İzin İklim Değişikliği Başkanlığı'ndan alınıyor. Sera gazı emisyon izni olmadan faaliyet yürütmenin karşılığı idari para cezası ve tutar tesisin kategorisiyle birlikte büyüyor.

Yönetmelik yıllık bir döngü kuruyor: izleme planı ilk izleme döneminden en az altı ay önce onaya sunuluyor, bir önceki yılın emisyon raporu her yıl 30 Nisan'a kadar veriliyor, tahsisatlar kasım ayının son iş gününe kadar teslim ediliyor.

Ancak sistem doğrudan tam kapasiteyle başlamıyor. Yönetmelik, emisyon ticaret sisteminin pilot uygulama dönemiyle başlayacağını söylüyor; pilotun kapsamını, süresini ve esaslarını ise Karbon Piyasası Kurulu belirleyecek. Bakan başkanlığında toplanan Kurul, Ulusal Tahsisat Planı'nı onaylamak, ücretsiz tahsisat dağılımına karar vermek ve birincil piyasaya sunulacak tahsisat miktarını tespit etmekle görevli.

Bu yüzden yükümlülüklerin döngüsü bugünden bellidir ama ilk turun hangi yıl işleyeceği Kurul'un kararına bağlıdır. Takvime sabit bir gün yazmak için erken.

Tahsisatların bir bölümü ücretsiz dağıtılıyor. Dağıtımda alt tesis bazında kıyas yöntemi esas alınıyor; kıyas değeri, ücretsiz tahsisat oranı, sektörel faaliyet katsayısı ve faaliyet seviyesi çarpılarak hesaplanıyor. Kalan kısım birincil piyasada ihale yöntemiyle satılıyor. Karbonun bir fiyatı, tam olarak burada oluşuyor.

Emisyon raporları Başkanlığa gönderilmeden önce doğrulanıyor. Doğrulama yapacak kuruluşların ISO/IEC 17029 standardına göre TÜRKAK tarafından akredite edilmiş olması şart; yönetmelik ayrıca doğrulayıcının işletmeden bağımsız hareket etmesi gerektiğini vurguluyor. Akredite doğrulayıcı sayısının sınırlı olduğu düşünülürse, bu satır ileride bir darboğaza işaret ediyor.

Bu düzenlemeyi yalnızca yeni bir maliyet kalemi olarak okumak eksik olur. AB'nin Sınırda Karbon Düzenlemesi, menşe ülkede fiilen ödenmiş karbon fiyatının beyandan düşülmesine imkân tanıyor. Türkiye'de bir karbon fiyatı oluştuğunda, AB'ye ihracat yapan üreticinin sınırda ödeyeceği tutar azalıyor demektir: aynı para yurt dışına değil, yurt içinde kalıyor.

Yalnız bu mahsubun nasıl hesaplanacağına dair uygulama kuralları henüz kesinleşmiş değil. Avrupa Komisyonu 13 Mayıs 2026'da konuya ilişkin taslak uygulama tüzüğünü yayımladı; nihai metin çıkana kadar düşümün pratikte nasıl işleyeceği belirsizliğini koruyor. Bugünden kesin bir tasarruf hesabı yapmak için erken.

Kapsamda olup olmadığınızı anlamak için iki şeye bakmak yeterli: faaliyetiniz Ek-1 listesinde yer alıyor mu ve yıllık emisyonunuz 50 bin tonu aşıyor mu. Aşıyorsa hazırlığın en uzun süren kısmı izleme planı — yönetmelik bunu ilk izleme döneminden altı ay önce istiyor, yani hazırlığa pilot dönem ilan edilmeden başlamak gerekiyor. Akredite doğrulayıcı arayışını da erkene almakta fayda var.