Yeşil Mutabakat Eylem Planı (2026-2030) ile ilgili 2026/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, 10 Kasım 2026 tarihli ve 33426 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Genelgenin tarihi 9 Kasım; yani COP31’in Antalya’da başladığı gün.

Genelge, 16/7/2021 tarihli ve 31543 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2021/15 sayılı Genelge ile yürürlüğe konulan Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nın güncellenmesine ihtiyaç duyulduğunu söylüyor. Gerekçe olarak küresel ve bölgesel gelişmeler ile ülkenin yeşil dönüşüm alanındaki politika ve öncelikleri gösteriliyor.

Burada altı çizilmesi gereken bir ayrıntı var. Genelge, planın yayımlandığını değil, yayımlanacağını söylüyor: “Yeşil Mutabakat Eylem Planı (2026-2030)” Ticaret Bakanlığının resmî internet adresinde yayımlanacaktır.

Yani bugün elimizde eylemlerin listesi, takvimi veya sorumluları yok. Resmî Gazete’de yayımlanan şey planın kendisi değil, planın hazırlandığını duyuran ve yönetişim yapısını kuran genelge. Eylem başlıklarını görmek için Ticaret Bakanlığının sitesini izlemek gerekecek.

Genelgenin yeni planı tarif eden cümlesi, önceki dönemden ayrılan yaklaşımı da veriyor: plan, Ticaret Bakanlığının koordinasyonunda ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör paydaşlarının katkılarıyla, yeşil ve dijital dönüşümün birlikte ele alındığı ikiz dönüşüm yaklaşımı esas alınarak hazırlandı.

Bu, 2021 planının saf çevre-ticaret ekseninden farklı bir çerçeve. Dijitalleşmeyi yeşil dönüşümün aracı olarak konumlandıran bu yaklaşım, veri toplama, izlenebilirlik ve raporlama başlıklarının eylem planına girmesi anlamına gelebilir.

Genelgenin giriş bölümü de çerçeveyi geniş çiziyor: yeşil dönüşümün artık yalnızca çevre ve iklim politikası değil, aynı zamanda sanayi, ticaret, yatırım ve rekabetçilik politikalarının da temel belirleyici unsurlarından biri hâline geldiği söyleniyor. Karbon fiyatlandırması, döngüsel ekonomi, yeşil teknolojiler ve sanayinin karbonsuzlaştırılması sayılan alanlar arasında.

Eylemleri izlemek, değerlendirmek ve koordinasyonu sağlamak üzere 2021/15 sayılı Genelge ile oluşturulan Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu faaliyetlerini sürdürecek. Grubun başkanlığını Ticaret Bakanı veya görevlendireceği bakan yardımcısı yapıyor.

Üyeler: Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği, Dışişleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Hazine ve Maliye, İçişleri, Kültür ve Turizm, Millî Eğitim, Sanayi ve Teknoloji, Tarım ve Orman ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlıklarının ilgili bakan yardımcıları; ayrıca Strateji ve Bütçe Başkan Yardımcısı, Yatırım ve Finans Ofisi Başkan Yardımcısı ve Yükseköğretim Kurulu Başkan Vekili.

Millî Eğitim ve Yükseköğretim’in masada olması dikkat çekici: yeşil dönüşümün beceri ve müfredat tarafının da planın kapsamında olabileceğini gösteriyor.

Genelge, kamu kurum ve kuruluşlarının sorumlu ve ilgili oldukları eylemlere ilişkin yıllık gelişme raporlarını Ticaret Bakanlığına göndermesini öngörüyor. Uygulamaya ilişkin gelişmeler Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu tarafından izlenecek ve değerlendirilecek.

Yükümlülük doğrudan işletmelere değil, kamu kurumlarına yazılmış durumda. Ancak eylem planlarının pratikteki etkisi, kurumların bu eylemleri kendi mevzuat ve destek programlarına nasıl çevirdiğinde ortaya çıkıyor. Dolayısıyla asıl takip edilecek şey, plan yayımlandıktan sonra hangi kurumun hangi düzenlemeyi gündemine aldığı olacak.

Genelgenin arka planında 2053 net sıfır emisyon hedefi duruyor. Metin, bu hedef doğrultusunda iklim mevzuatının ve karbon fiyatlandırma altyapısının geliştirilmesi, sanayide yeşil dönüşümün desteklenmesi, yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması ve döngüsel ekonomiye geçiş adımlarının atıldığını söylüyor.