Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 6 Ekim 2026 tarihli ve 33392 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Değişiklik, 1/11/2022 tarihli ve 32000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmeliğin on altı maddesine dokunuyor.

Düzenleme yalnızca danışmanlık firmalarını ilgilendirmiyor. Hizmeti satın alan işletmeye üç yeni şey geliyor: ayda en az kaç gün hizmet alacağı, bu hizmete en az ne ödeyeceği ve danışmanının hangi durumda kendisini yetkili makama bildireceği.

Yönetmeliğin 5 inci maddesine eklenen sekizinci fıkra, hizmet süresini ilk kez asgari bir sayıya bağlıyor: Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği Ek-1 listesindeki işletmeler ayda en az iki iş günü, Ek-2 listesindekiler ile bu listelerde yer almayan ancak hizmet alan işletmeler ayda en az bir iş günü çevre yönetimi hizmeti almak zorunda.

Dokuzuncu fıkra bir esneklik bırakıyor. Bakanlık, işletmelerin kirleticilik riskleri ve kapasitelerini göz önüne alarak gerekli gördüğü hallerde, ilgili teknik birim yetkililerinden oluşacak bir komisyon marifetiyle bu süreleri değiştirebilecek. Usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenip internet sayfasında yayımlanacak.

Asgari fiyat tarifesi yeniden yazıldı. 17 nci maddenin dördüncü fıkrasına göre aylık asgari fiyat, sözleşmenin imzalandığı tarihte geçerli olan katma değer vergisi hariç aylık net asgari ücretin Ek-1 işletmeleri için dörtte üçü, Ek-2 işletmeleri için yarısı alınarak hesaplanıyor. Buna, varsa işletmenin geçici faaliyet belgesinde veya çevre izin ve lisans belgesinde yer alan her izin ya da lisans konusu için ayrı ayrı olmak üzere, Bakanlıkça belirlenen birim fiyat bedellerinin yüzde beşi ekleniyor. Fiyat, hizmet verilecek her ay için ayrı belirleniyor.

Geçici 2 nci maddeye göre işletmeler ile danışmanlık firmaları arasında daha önce yapılmış sözleşmeler en geç 1 Ocak 2027’ye kadar bu tarife esas alınarak yenilenecek. Hâlihazırda asgari fiyata eşit veya üzerinde bir ücret kararlaştırılmışsa yenileme gerekmiyor.

Ödeme de takip altına alınmış. İşletmenin yükümlülükleri arasına danışmanlık firmasıyla asgari fiyat tarifesi üzerinden sözleşme yapmak ve ödemeyi süresinde gerçekleştirmek girdi. Danışmanlık firması ise ödemeyi gösteren belgeyi o ayın veya sonraki ayın faaliyet raporuna eklemek, denetimde istenirse faturayı sunmakla yükümlü.

Değişikliğin en çok tartışılacak kısmı burası. Yönetmelik 4 üncü maddesine iki yeni tanım ekliyor: “aykırılık” ve “uygunsuzluk”.

Aykırılık; işletmenin Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında değerlendirmesinin yapılmamasını, mevcut ÇED kararlarında veya görüşlerinde değişiklik yapılması gereken durumların bildirilmemesini, geçici faaliyet belgesi ya da çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi olmadan faaliyet gösterilmesini, bu belgelerde değişiklik gereken durumların bildirilmemesini ve gerekli başvuru süreçlerinin başlatılmamasını kapsıyor. Uygunsuzluk ise bunların dışında kalan diğer çevre mevzuatı yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi.

7 nci maddenin üçüncü fıkrasına eklenen (r) bendi danışmanlık firmasına üç iş yüklüyor: Çevre Kanununun ek 2 nci maddesindeki bildirim yükümlülüğünü yerine getirmek, işletmede tespit ettiği aykırılıkları aylık faaliyet raporuna yazmak ve tespit tarihinden itibaren 30 gün içinde aykırılığın giderilmesine yönelik resmî başvuru sürecini başlatmayan işletmeyi yetkili makama bildirmek.

Yani danışman, sözleşme yaptığı işletmede bulduğu ağır başlıkları önce yazacak, otuz gün içinde adım atılmazsa idareye iletecek. Bu, danışmanlık ilişkisinin niteliğini değiştiren bir hüküm.

Çevre danışmanlık firması yeterlik belgesi için aranan kadro yeniden tanımlandı: tam süreli istihdam edilen, dörtte dört oranında çevre mühendisi olarak belgelendirilmiş en az beş personel. Bunlardan en az biri yedi yıl ve üzeri mesleki tecrübeye sahip koordinatör, en az biri beş yıl ve üzeri, en az biri üç yıl ve üzeri tecrübeli olacak; diğerleri yeni mezun olabilecek.

Ortaklık yapısına da şart geldi: ortakların yüzde ellisinden fazlasının çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip olması gerekiyor. Geçici 1 inci maddeye eklenen fıkralar, daha önce belge almış firmaların vize, adres veya unvan değişikliği başvurularında bu şartın aranmayacağını; ancak satış yoluyla ortaklık yapısı değişirse şartın sağlanacağını söylüyor.

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Çevre Mühendisleri Odasından alınan geçerli büro tescil belgesi de şartlar arasına girdi; mevcut belgeli firmalar bunu 1 Ocak 2027’den itibaren sağlamakla yükümlü.

Yaptırım tarafında 12 nci madde yeniden düzenlendi: yanlış veya yanıltıcı bilgi verdiği ya da belge düzenlediği tespit edilen veya son dört yıl içinde ceza puanı toplamı 200’e ulaşan personelin, çevre yönetim biriminin ya da firmanın yeterlik belgesi iki yıl süreyle iptal ediliyor.

Yönetmeliğe eklenen Ek Madde 1, idari yaptırımları 2872 sayılı Çevre Kanununun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendine bağlıyor. Hem çevre yönetimi hizmeti almayan işletmeler hem de aykırılığı rapora yazmayan veya bildirimde bulunmayan danışmanlık firmaları için aynı bende atıf yapılıyor.

Ancak bu bendin bir kısmı artık yürürlükte değil. Anayasa Mahkemesi, 27/6/2024 tarihli ve E: 2022/101, K: 2024/124 sayılı kararıyla (m) bendindeki “ya da çevre danışmanlık firmalarından hizmet almayanlara” ve “veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişiyi” ibarelerini oybirliğiyle iptal etti. Karar, iptal hükmünün Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetti; karar 8 Ekim 2024’te yayımlandığına göre iptal 8 Temmuz 2025 itibarıyla yürürlükte. Aynı kararda “bulundurmayanlara” ibaresinin iptali talebi ise reddedildi.

Kanunun Mevzuat Bilgi Sistemindeki güncel metninde bu ibareler çıkarılmış görünüyor. Bugün (m) bendinde kalan ceza, çevre yönetim birimini kurmayanlar ile çevre mühendisi bulundurmayanlara yönelik. 2026 yılı tutarları sırasıyla 209.624 ve 139.746 Türk lirası.

Yönetmeliğin kendisi 6 Ekim 2026’da yürürlüğe girdi; aylık asgari gün sayısı ve bildirim yükümlülüğü bugünden geçerli. 1 Ocak 2027, iki ayrı iş için son tarih: mevcut sözleşmelerin asgari fiyat tarifesine göre yenilenmesi ve mevcut firmaların büro tescil belgesi şartını sağlaması.

Aylık faaliyet raporları şimdilik ıslak imzalı hazırlanmaya devam edecek. Bakanlık sistemin aktif hâle geldiğini internet sayfasından duyurduğunda raporlar ve aylık ziyaret ön değerlendirmeleri sistem üzerinden kaydedilecek, rapor işletme sahibi veya sorumlusuyla birlikte elektronik ya da mobil imzayla imzalanacak.